กรมควบคุมโรคเผย ฝีดาษวานรสายพันธุ์ Clade Ib กลายเป็นสายพันธุ์หลักในไทย อาการอาจไม่ใช่ผื่นชัดเจน

วันนี้ (9 พ.ย. 2569) กรมควบคุมโรคออกคำชี้แจงเรื่องฝีดาษวานร (Mpox) หลังมีโพสต์ของบุคลากรการแพทย์ที่เล่าว่าเจอผู้ป่วยอาการไม่เหมือนเดิม เช่น ลักษณะคล้ายฝีที่ก้น หรือคล้ายทอนซิลอักเสบ ข้อมูลใหม่ที่สำคัญคือ จากการตรวจทางห้องปฏิบัติการ สายพันธุ์ Clade Ib ถูกตรวจพบมากขึ้นตั้งแต่กลางปี 2569 และตอนนี้กลายเป็นสายพันธุ์หลักในประเทศแล้ว แทน Clade IIb ที่ระบาดทั่วโลกมาตั้งแต่ปี 2565

กรมควบคุมโรคระบุว่า Clade Ib มีอัตราเสียชีวิตต่ำกว่าร้อยละ 0.5 แต่อาจทำให้อาการชัดเจนกว่า โดยเฉพาะในผู้ที่ภูมิคุ้มกันต่ำ หรือมีโรคประจำตัวแล้วไม่ได้รักษาต่อเนื่อง ผู้ป่วยพบกระจายในจังหวัดใหญ่ จังหวัดท่องเที่ยว และพื้นที่ประชากรหนาแน่น และพบประปรายในพื้นที่อื่น ยังไม่พบสัญญาณการระบาดเป็นวงกว้างในประชาชนทั่วไป ผู้ป่วยส่วนใหญ่เป็นชายอายุ 18–49 ปี ที่มีปัจจัยเสี่ยงจากเพศสัมพันธ์ ปาร์ตี้สังสรรค์ร่วมกับผู้ป่วย หรืออยู่บ้านเดียวกัน

เรื่องอาการ กรมฯ ย้ำว่าโรคนี้แสดงออกได้หลายแบบตามตำแหน่งรอยโรค อาจมีผื่น ตุ่ม หรือแผลที่อวัยวะเพศ ทวารหนัก ช่องปาก ใบหน้า แขนขา ร่วมกับไข้ เจ็บคอ หรือเจ็บทวารหนัก บางรายอาการคล้ายติดเชื้อทางเดินหายใจหรือทอนซิลอักเสบ ทั้งที่ผื่นยังไม่ชัดหรือมีเพียงเล็กน้อย โรคติดต่อผ่านการสัมผัสใกล้ชิดแนบแน่นกับผู้ป่วยหรือรอยโรค และของใช้ที่ปนเปื้อน ไม่ได้ติดกันง่ายจากชีวิตประจำวันทั่วไป และกรมฯ ขอให้ไม่ตีตราหรือเลือกปฏิบัติต่อผู้ป่วย

ควรทำอะไร

• ถ้ามีผื่น ตุ่ม แผลผิดปกติ หรือเจ็บคอ เจ็บทวารหนักร่วมกับไข้ หลังสัมผัสใกล้ชิดผู้อื่น ให้พบแพทย์และบอกประวัติเสี่ยงตรงๆ
• ระหว่างรอตรวจหรือรอผล แยกตัว งดสัมผัสใกล้ชิดและเพศสัมพันธ์ ปิดรอยโรค ล้างมือบ่อย และสวมหน้ากากอนามัย
• การรักษาที่บ้านหรือโรงพยาบาลเป็นการพิจารณาของแพทย์ อย่าซื้อยามาใช้เอง
• สงสัยหรืออยากถามเพิ่ม โทรสายด่วนกรมควบคุมโรค 1422